فصل یازدهم فكر كنیدص122 سؤالات زیر درباره نورونهاست . به این سؤالات پاسخ دهید: چه خصوصیت هایی در سلول های عصبی دیده می شود كه شبیه آن ها در سلول های دیگر بدن وجود ندارد؟ سلول های عصبی برای انتقال پیامهای بدن (تحریك های عصبی) طرح ریزی شده اند و این پیام ها ماهیت الكتریكی دارند،همچنین این سلول ها واجد تارهای بسیاری به نام رشته های عصبی هستند كه در سلول های دیگر بدن وجود ندارند. فرق عمل دندریت ها و آكسون ها چیست؟ دندریت پیام های عصبی را دریافت می كند و آنها را به جسم سلولی انتقال میدهد اما آكسون پیامهای عصبی را از جسم سلولی می گیرد و منتقل می كند. انتقال پیام های عصبی در طول نورن بصورت یك طرفه انجام می شود . فایده ی این وضع چیست؟ این وضع برای جلوگیری از اختلال در كار انتقال پیام های عصبی ضرورت دارد. فكر كنید . جدول زیر درباره ی انعكاس هاست. آنرا تكمیل كنید.
منظور پاسخ محرك نوع انعكاس عدم ورود سوزن به دست حركت دست به عقب سوزن عقب كشیدن دست محافظت از چشم ها بستن چشم مشاهده غذا ترشح بزاق محافظت از چشم ها بستن چشم تماس جسم خارجی با قرنیه پلك زدن خروج غبار از چشم خروج اشك از چشم ورود جسم خارجی به چشم ریزش اشك خروج غبار از بینی خروج هوا از بینی تماس غبار با مخاط بینی عطسه عدم ورود غذا به نای خروج غذا از نای تماس ذره غذا با پوشش نای سرفه عدم ورود نور زیاد به چشم تنگ شدن مردمك نور زیاد تغییر قطر مردمك دریافت مقدار زیاد اكسیژن تنفس عمیق كاهش اكسیژن خون خمیازه دوركردن زانو از عامل ضربه حركت ساق پا به بالا ضربه تندزیر كشكك زانو پرش زانو
تفسیر كنیدص123 با مشاهده شكل ص 123 آن چه را كه رخ داده است را توضیح دهید. 1) ابتدا جسم تیز،نورون حسی واقع در نقطه ی تماس را تحریك می كند. 2) این نورون با پیام از طریق آكسون خود، با واسطه یا بدون واسطه نورون رابط، به نورون حركتی كه در مركز عصبی (نخاع) واقع است می رساند. 3) نورون حركتی واقع در نخاع، از راه آكسون، خود پیام لازم را به سلول های ماهیچه ای می رساند. 4) سلول های ماهیچه ای منقبض می شوند و پوست از محرك اولیه دور می شود فایده ی سرعت و غیرارادی بودن عمل انعكاس چیست؟ زیرا عمل انعكاس،قبل از آن كه مغز اطلاع حاصل كند كه چه اتفاقی می افتد و وقت زیادی بگذرد، صورت می گیرد. آیا جانوران همه انعكاس دارند؟ بله انعكاس های نخاعی را می توان در قورباغه ای كه مغز آن تخریب شده است نیز نشان داد. مقایسه كنید این جدول را تكمیل كنید:ص126
فكر كنید :ص126 دستگاه هورمونی دستگاه عصبی
شیمیایی تقریباً الكتریكی نوع پیام خون اعصاب مسیر انتقالی كم زیاد سرعت نسبی تدریجی زیاد سرعت پاسخ زیاد كم دوام پیام چرا اثر هورمون ها پایدارتر از اثر پیام های عصبی است؟ فایده ی این پایداری چیست؟ تأثیر هورمون ها با دوام تر از تأثیر كار اعصاب است. اثرات آن ها بسیار كندتر و از نظر خصوصیات عمومی تر است. بیشتر تغییراتی كه تحت كنترل آنهاست، ماهیتی بلند مدت دارد.
فصل دوازدهم تفسیر کنید 127 نوزاد مواد مورد نیاز خود را از شیر مادر می گیرد. خیر ،رشد بی باز گشت است. فکر کنید ص130 به عوامل محیطی و نیز شرایط آب و هوایی و نیز ژنتیک فصل سیزدهم بحث كنیدص135 این كه تولید مثل ویژگی مهم موجودات زنده است اما هیچ جانداری ،اگر فعالیت تولید مثلی نداشته باشد. جان خود را از دست نمی دهد. به نظر شما دلیل آن چیست؟ تولید مثل چه تفاوتی با سایر ویژه گی های موجوات زنده دارد؟ یك جاندار حتی اگر توانایی تولید مثل داشته باشد، باز هم ممكن است سنش پایدار نماند . چه عواملی در بقای نسل جاندار مؤثر است؟ تولید مثل برای بقای نسل اهمیت دارد و در بقای فرد نیز تأثیری ندارد. سالم بودن فرزندان – مناسب بودن محیط زندگی جاندار از نظر تأمین غذا و سایر نیازهای فرزندان یكی از اهداف تولید مثل ،افزایش تعداد جاندار است، آیا این هدف به تنهایی كافی است و می تواند نسل جاندار را حفظ كند؟ اگر شرایط محیط تغییر كند چه اتفاقی می افتد؟ هدف مهم تری باید در تولید مثل مورد توجه باشد؟ با تغییر شرایط محیط ممكن است شرایطی بوجود آید كه برای بقای افراد آن گونه مناسب نباشد. از این رو نسل جاندار از بین می رود. تولید مثل جنسی سبب ایجاد گوناگونی در افراد یك گونه می شود. این گوناگونی سبب می شود حتی با تغییر شرایط محیط برخی افراد گونه توانایی زیستن داشته باشند و نسل جاندار را حفظ كنند. یكی دیگر از راه های حفظ نسل در شرایط تغییر زندگی، تولید ساختارهایی مانند دانه، پیاز و غیره است كه به شرایط نامساعد مقاوم هستند. به نظر شما كدامیك از هدف های تولید مثل در تولید مثل غیرجنسی در كدامیك در تولید مثل جنسی تأمین می شود؟ تولید مثل جنسی سبب تولید فرزندانی كاملاً مشابه با والدین می شود و به سرعت نسل را جاندار گسترش می دهد ولی تولید مثل جنسی با ایجاد گوناگونی ژنتیكی در فرزندان سبب افزایش توان سازگاری و بقای نسل جاندار می شود. بحث كنید .ص143 در لقاح خارجی ، گامت ها در محیط زندگی جاندار كه معمولاً آب است رها می شوند. البته در لقاح داخلی نیز باید محیط مناسب برای زنده ماندن گامت ها تا هنگام لقاح فراهم باشد. گامت هایی كه لقاح خارجی دارند،باید چه ویژگی هایی داشته باشند؟ تعداد آن ها باید زیاد باشد تا شانس این كه تعدادی از آن ها به گامت برسند بیشتر شود. گامت های نر باید تاژك داشته باشند تا با شنا كردن در آب به گامت ماده برسند پوشش های حفاظتی مناسب و چسبناك داشته باشند چرا لقاح خارجی روش مطمئنی برای تولید جاندار جدید نیست؟ چون بسیاری از گامتها از بین می روند و شانس لقاح و حتی شانس رشد چنین اندك خواهد بود. مزایای لقاح داخلی بر لقاح خارجی چیست؟ در لقاح داخلی شانس لقاح گامت ها بیشتر است از این رو جاندار برای یك تولید مثل موفق انرژی كمتری هدر می دهد. چرا حتی در لقاح داخلی تعداد گامت های نر بسیار بیشتر از گامت های ماده است؟ زیرا در در لقاح داخلی نیز تنها تعداد معدودی گامت نر توانایی رسیدن به گامت ماده و لقاح را دادند. لازم به ذكر است این امر سبب می شود لقاح گامت های معیوب كاهش پیدا كند. فكر كنیدص144 گامت های نر و ماده در حیوانات تخم گذار و بچه زا با یكدیگر متفاوتند. چرا در بسیاری از تخم گذاران ، گامت های ماده بسیار بزرگ تر از گامت های نر است؟ گامت های نر كوچك، زیاد و متحرك هستند. ولی گامت ماده بزرگ ، كم و غیرمتحرك است. گامت ماده در حیوانات تخم گذاردرشت تر بوده و ذخایر فراوان غذایی دارد و نیز پوسته های حفاظتی ضخیم تری دارد. حیوانات بچه زا چه فرمت هایی بر حیوانات تخم گذار دارند؟ مراقبت از زاده ها در حیوانات بچه زا از اطمینان بیشتری برخوردار است. در حالی كه در تخم گذاری باید تعداد زیادی فرزند پرورش داد تا شاید یكی از آن ها به سن بلوغ و تولید مثل برسند. فصل چهاردهم فکر کنید 151
بازیافت با عث صرفه جویی در مصرف مواد اولیه،صرفه جویی در سرمایه . حفظ میحط زیست می شود بنابراین بازیافت کم هزینه تر است.